Ervaar Spielbergs Oasis in realiteit

0
522
spielberg oasis ready player one paradigma

Steven Spielberg’s nieuwste creatie, de science fiction film Ready Player One, is sinds 29 maart te zien in de Nederlandse bioscopen. Als filmliefhebber kijk ik graag naar een Spielbergfilm en ook deze keer kwam ik niet teleurgesteld uit de zaal. De film gaf me wel stof tot nadenken. Over de zoektocht naar geluk, de integriteit van de mens, macht en rijkdom en de perceptie van onze realiteit. Ready Player One speelt zich af in het toekomstige 2044, waar het spel OASIS de basis is voor een virtueel universum waaraan iedereen kan deelnemen. Game maker James Halliday (gespeeld door Mark Rylance) programmeerde deze wereld, met als doel: het samenbrengen van de mensheid. Het is een wereld ontworpen om jezelf te kunnen zijn, om het meest pure in jezelf naar boven te halen. In OASIS is dan ook alles mogelijk wat je gelukkig kan maken, zoals bergbeklimmen met Batman, surfen op de grootste golven voor de kust van Hawaï of skiën over de piramides van Egypte. Natuurlijk bepaal je zelf hoe je er in deze bedachte wereld uit ziet, als knappe, verbeterde versie van jezelf, als viervoeter, als robot of als een monster als je je daar prettiger bij voelt. Niets is onmogelijk!

oasis spielberg ready player one paradigmaDe held van het verhaal, Wade Watts (Tye Sheridan), woont in een achterstandswijk op de bovenste verdieping van een flat van stacaravans. In een ruimte, diep verborgen onder een schroothoop sluit hij zichzelf iedere dag op om te ontsnappen aan de depressie van de realiteit. Via zijn interactieve helm maakt Wade verbinding met OASIS, want in OASIS heeft hij zijn echte vrienden gevonden, terwijl hij in de realiteit zijn leven moet uitzitten als wees bij zijn niet zorgzame tante en haar ongure vriendjes. Sinds het overlijden van de maker James Halliday (5 jaar eerder), is OASIS in opperste staat van paraatheid. Halliday biedt spelers namelijk de mogelijkheid om eigenaar te worden van OASIS, met alle roem, macht en rijkdom die daarbij komt kijken. Het enige wat je als speler hoeft te doen, is op zoek te gaan naar drie sleutels, drie ‘easter eggs’ die ergens in het spel verborgen liggen. In de 2 uur die volgt word je als kijker ondergedompeld in spannende achtervolgingen, uitdagende puzzels en massale game battles. Echt een aanrader als je van dit genre houdt!

Een virtuele wereld waar je jezelf kunt voordoen als iemand anders… Ik moet direct denken aan de virtuele omgeving van het spel “Second Life“, waarbij je je ook als avatar (poppetje) door een 3D-wereld kon voortbewegen, gebouwen en voorwerpen kon creëren en met andere virtuele spelers in contact kon treden. Zelfs overheidsinstanties en banken waren op het platform te vinden. Helaas niet net zoals in OASIS met het gevoel dat je onderdeel van de 3D-experience bent, maar toch wel een vergelijkbaar concept. Los van de weergave, zijn Second Life en OASIS eigenlijk niets anders dan een virtuele sociale ontmoetingsplaats. In die zin weer erg vergelijkbaar met Facebook, Twitter, Instagram, Snapchat, Whatsapp of een ander sociaal platform. Wat we leren van deze diensten, is dat ze de wereld reflecteren zoals onze fysieke wereld. Is iemand in het echte leven een slecht mens, dan zal hij zich ook slecht gedragen op social media. Sterker nog: door de (schijnbare) anonimiteit gaat de rem vaak los en durven we meer te zeggen dan we normaal zouden doen. Vaak zijn uitingen negatief, want het is makkelijker om iemand uit te schelden, dan iemand een compliment te geven. Met deze kennis in ons achterhoofd geloof ik niet dat OASIS de geschetste, perfecte wereld is om onbezorgd naar toe te kunnen vluchten. Zonder enige vorm van handhaving (moderatie) lijkt de ideale wereld van Halliday een miserabele utopie.

Zijn we het er nog niet over eens dat OASIS geen vredelievende afspiegeling is van onze realiteit, dan kunnen we het over de macht binnen het spel hebben. Een universeel ruilmiddel zoals geld is net zoals in onze wereld onmisbaar in de virtuele wereld. Met zogenaamde ‘coins’ kun je virtuele spullen kopen, naar de virtuele kapper, of kiezen voor een geheel nieuw uiterlijk. Hoe kom je aan coins? Nou, bijvoorbeeld door een andere speler uit te schakelen (lees: te vermoorden), waardoor je zijn bezittingen in coins krijgt uitgekeerd. Als ontvanger lijkt me dit ultiem geluk, maar als verliezer verwacht ik dat dit een emotie uit het negatieve spectrum triggert. Gelukkig mag je daarna gewoon weer opnieuw deelnemen aan het spel, maar de investering van afgelopen jaren, daar kun je naar fluiten! En laten we niet vergeten dat je eigenaar van OASIS kunt worden als je de drie sleutels vindt. Wedstrijdje wie ze als eerste heeft? Zou dit kunnen resulteren in een ongezonde machtsverhouding en zou dit van invloed kunnen zijn op ieders geluk, op de mogelijkheid om het meest pure in jezelf naar boven te halen?

Om terug te komen op vergelijking met social media: als we kijken naar het aantal gebruikers op Facebook (2,13 miljard gebruikers), Twitter (330 miljoen), Instagram (800 miljoen) en bijvoorbeeld Whatsapp (1,5 miljard) dan laat dat zien dat we meer dan ooit met elkaar in verbinding willen staan. We willen gezien worden en erkend worden. Maar tegelijkertijd vervreemden we enorm van elkaar, juist door het staren naar de schermpjes van de smartphones, tablets, tv’s en computers. Is het niet ironisch dat we op zoek zijn naar aandacht, erkenning en wellicht geluk via virtuele ontmoetingsplaatsen, terwijl we daardoor juist persoonlijk verder van elkaar af komen te staan? Ready Player One geeft ons dit moraal ook mee: ook al is OASIS ‘the place to be’, het is beter om contact te maken in de echte wereld. Persoonlijk vind ik het overigens niet kunnen dat een filmmaker mij met een verwijtend vingertje wijst op mijn verantwoordelijkheden…

Het is dus beter als we contact maken in de echte wereld… Wat is dat dan, de echte wereld? Is dat de fysieke wereld die we denken waar te nemen met onze zintuigen? Een tafel is ook alleen maar een tafel, omdat onze handen prikkels sturen naar onze hersenen als we de tafel aanraken. We zien de zon ook alleen maar omdat onze ogen het licht kunnen omzetten naar elektrische pulsen die we wederom met onze hersenen interpreteren. De tafel is energie. De zon is energie. Alles om ons heen is energie. De weergave van de hoofdrolspeler Wade Watts in de 3D-omgeving van OASIS is ook niets meer dan energie in het geheugen van een computer die uiteindelijk wordt geprojecteerd op een beeldscherm, zodat we dat met onze ogen kunnen waarnemen. Is dat geen interessant idee? Wat als ons fysieke leven niets anders is dan een projectie van energie? En wat als wij de hoofdrolspeler zijn in die projectie en zelf kunnen kiezen wat ons gelukkig (of ongelukkig!) maakt?

Ik kan mij voorstellen dat je bij het lezen van de laatste zin denkt: “Wat een klinkklare onzin”. Stel jezelf eens de vraag wat je anders zou doen als je in OASIS zou kunnen stappen. Zou je dingen dan anders doen? En waarom? Of laat je jezelf op dezelfde manier beperken als nu? Wellicht door mensen die ‘beter’ zijn, of ‘sterker’, ‘mooier’, ‘rijker’, ‘machtiger’. Waarom zou je in OASIS geen angst ervaren die je belemmert? Ik zou bijvoorbeeld nog steeds niet met 300 km/u op een motor over de snelweg durven, of onbelemmerd plaatsnemen op de voorste rij van Eftelingattractie “De Baron”…

Kun je in de realiteit kiezen voor geluk? Je kunt kiezen om over je angst heen te stappen. Zelf bewust kiezen om een andere baan te nemen of te verhuizen. Je kunt hoofdrolspeler zijn in de projectie die we realiteit noemen. Heb ik er bewijs voor? Ik geloof dat ik zelf voor bepaalde wegen heb gekozen en daardoor aanwijsbaar ‘geluk’ heb gekregen. Of dat bij jou ook kan? Zoals mijn vader altijd zegt: “Het geloof kan ik je niet geven”. Er is maar één manier om daar zelf achter te komen. Ga bewust leven. Ga bewust kiezen. En kijk wat het je brengt. Wat is het ergste dat je kan overkomen?

William van Veldhoven
Zelfstandig ondernemer bij https://www.websentials.nl

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here