Herdenken

0
855
herdenken paradigma magazine

Op 4 mei herdenken wij de gevallenen in de WOII en alle gesneuvelden daarna uit andere oorlogen. Wij herdenken de verhalen die daarbij horen. We herdenken dit door 2 minuten stil te zijn, door kransen te plaatsen, door plechtigheden. Dit doen we om de gesneuvelden te eren, om te herinneren waarom zij hun leven voor ons hebben gegeven. We herdenken niet alleen op 4 mei. We herdenken onze doden ook op andere momenten. Niet alleen de gesneuvelden, maar onze andere geliefden die gestorven zijn door ziekte, ongeval, doodgeboorte, miskramen, ouderdom of die zelf uit het leven gestapt zijn.

Waarom herinneren we onze doden?
Herinneren is stilstaan om daarna weer verder te kunnen gaan. Het is essentieel voor het rouwproces. Het geeft je de ruimte om in de dagen buiten herdenking om aan andere dingen te denken dan alleen maar verdriet en rouw. Herdenken en herinneren draagt bij aan het proces om het verdriet en verlies een plekje te geven en de toekomst toe te laten. Het gaat dus niet alleen om het verleden, maar ook om het heden en de toekomst.

Structuur
Structuur in het herdenken geeft houvast in het rouwproces. Het rouwen en herdenken verandert ook in de loop van de tijd. Als je recent iemand verloren hebt, herdenk je anders dan een jaar later. In Suriname bijvoorbeeld, herdenken ze de overledene op de 8e dag na de begrafenis. Zes weken na het overlijden volgt opnieuw een rouwbijeenkomst. Het laatste ritueel waarmee de rouwperiode wordt afgesloten, is de puru blaka, waarbij de ziel van de overledene wordt ‘vrijgemaakt’ (uit het boek van Yvonne van der Peijl, ‘Levende-doden” over praktijken en rituelen rondom dood en rouw vanuit de Afrikaans-Surinaamse percepties).

Bij de Rooms-Katholieken worden op Allerzielen en Allerheiligen (1 en 2 november) de overledenen herdacht. Ook worden de namen van de overledenen genoemd in een mis, één jaar na het overlijden. In Mexico vindt op 1 en 2 november de dag van de Doden plaats: Del Dia de los Muertos. Een Mexicaanse feest- en herdenkingsdag waarbij op die dag de graven worden gepoetst, optochten plaatsvinden en er gegeten en gedronken wordt. Er worden kleine, persoonlijke altaren gemaakt met bloemen, kaartjes en persoonlijke bezittingen van de overledene. Daarnaast vieren ze ook het leven, dus heden en de toekomst.

Elk geloof en cultuur van een land heeft zijn eigen herdenkingsrituelen. Maar wat als geen enkel geloof bij jou past, of de cultuur van het land jou niet aanspreekt? Maak dan je eigen structuur, je eigen rituelen.

Je eigen structuur
Wanneer je het moeilijk vindt om je eigen structuur te vinden in het rouwen en het herdenken, omdat alle dagen voorbij glijden en je niet weet wat je moet doen of hoe, dan kunnen onderstaande suggesties je wellicht helpen om de dagen te markeren, af te strepen en jou er doorheen te slepen.

Herdenkingskaarten
Bepaal eerst de datum voor de herdenking, bijvoorbeeld over 3 maanden. Koop een pak papier van dikke kwaliteit waar je kaartjes van kan maken. Net zo groot of klein als je wilt. Maak er 92 kaartjes van, voor elke dag 1. Het is belangrijk dat je dit vooraf doet, omdat je in de waan van de dag er niet altijd aan toe komt om een kaart te maken. Of omdat je te verdrietig bent om überhaupt iets extra’s te doen dan schrijven. Je kunt deze kaartjes aan beide kanten blanco laten of je beplakt ze aan 1 kant vooraf met mooie plaatjes uit tijdschriften, quotes die je aanspreken. Of je doet het op de dag zelf. Wat je wilt, wat je aankunt en wat bij je past. Koop ook een mooie doos waar je later al deze kaartjes in kan leggen of in een doos die je al ergens hebt staan. Deze doos kun je ook gebruiken om andere dingen in te leggen die jou aan betreffende persoon doet denken.

Kies elke dag 1 van deze kaarten uit, die jou op dat moment aanspreekt of pak de bovenste kaart als ze nog aan beide kanten blanco zijn. Schrijf op wat je voelt in 1 zin, bijvoorbeeld ‘ik mis je’. Of teken een symbool, zoals een hartje. Hou de kaart bij je hart, spreek de zin uit die je hebt opgeschreven en sta even stil bij dat gevoel en leg dit kaartje op een mooie plek in je huis, of op een altaartje als je dat hebt. Wanneer je een nieuwe kaart schrijft, leg je de vorige kaart in die speciale doos. Je ziet de stapel groeien met jouw herinneringen, jouw gevoelens, jouw uitingen. En zie je ook dat de tijd verstrijkt tot het moment dat je die persoon gaat herdenken. Natuurlijk denk je altijd aan die persoon, maar dat is passief herinneren. ‘Oh ja, deze pinda’s vond hij altijd de lekkerste’. Actief herdenken is tijd en plaats bepalen om eer te betuigen aan de overleden persoon.

Herinneringen op hout
Je kunt je herinneringen ook op hout schrijven. Haal bij een tuincentrum of bij de Action een zak met houten schijfjes, kies het formaat uit dat jou aanspreekt. Pak elke dag 1 houten schijf en schrijf daar met een viltstift jouw zin of symbool op en doe hetzelfde als hierboven beschreven. Je kunt de houten schijfjes ook ophangen aan een touwtje. Dan rijg je elke dag de houten schijf er aan, dit is dan jouw ‘reddingslijn’. Boor dan kleine gaatjes in de houten schijven (of laat dit doen) en hang deze lijn ergens op waar je makkelijk bij kan. Hoe voller de lijn, hoe dichterbij de herdenkingsdag komt.

Kerfstok
Zijn de bovenstaande suggesties jou teveel werk of past het niet bij jou? Dan kun je heel simpel een kerfstok maken waarop je elke dag een streepje op die stok zet. Met een mes of een stift, wat je wilt. Kies een mooie stok uit ergens in een bos of in je omgeving. Kies het hout wat bij je past of bij die overleden persoon. Versier desgewenst de stok met tekeningen of hang er dingetjes aan die voor jou een speciale betekenis hebben. Elke dag zet je even een streepje op de stok tot aan de herdenkingsdag.

De dag van de herdenking
Kies vooraf de personen die je bij deze herdenking erbij wilt hebben en nodig ze uit. Het kan ook zijn dat je dit alleen wilt doen. Doe wat bij je past. Kies de plek uit die veel voor jou betekent. Een ritueel bij deze herdenking geeft vorm en biedt houvast. Je kunt bijvoorbeeld de houten schijfjes of de kerfstok ritueel verbranden in een vuurtje, waarbij je letterlijk en figuurlijk je herinneringen vrij laat om je verdriet op die manier beetje bij beetje los te laten.
Ben je samen met anderen, dan is het misschien fijn om samen een cirkel te vormen waarin je alle kaartjes die je hebt geschreven achter elkaar voorleest. Dan wordt het één herdenkingsverhaal. Wellicht willen de anderen ook hun herinneringen delen. Breng eventueel een heildronk uit. Volg je gevoel hierin. Het bovenstaand proces kun je herhalen na een jaar en/of net zo vaak je daar behoefte aan hebt. Uiteraard kunnen de rituelen telkens anders zijn, omdat jouw rouw ook verandert in de loop van de tijd.

Hulp bij het herdenken
Als je een herdenkingsdag niet zelf kan organiseren of regelen, vraag aan je vriend/vriendin of een familielid om jou hierin te helpen. Sta je er echter alleen voor, dan kun je hiervoor hulp inschakelen. Op www.rouwverwerking.startpagina.nl staan nuttige links naar websites die je een stap verder kunnen helpen. Ook ik kan je helpen als rouwvrouw zijnde. Wil je meer informatie hierover, mail gerust naar info@krachtwuuf.nl of kijk op www.krachtwuuf.nl

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here